Keynote
Nudging: het subtiele duwtje dat gedrag verandert
Spreker nudging · Chantal van den Berg
Hoe laat je mensen gezonder kiezen, sneller handelen of vaker terugkomen, zonder te dwingen, te verbieden of te belonen? Door de keuzeomgeving slim aan te passen. Dat is nudging. En het werkt.
Drs. Chantal van den Berg is spreker op het gebied van nudging, keuzearchitectuur en gedragsverandering. Ze vertaalt de wetenschap van Nobelprijswinnaar Richard Thaler en gedragsonderzoekers als BJ Fogg en Robert Cialdini naar praktische toepassingen voor organisaties, gemeenten en ondernemers in Nederland.
Wat is nudging?
Nudging is het subtiel sturen van gedrag door de keuzeomgeving aan te passen. Niet door opties weg te nemen, niet door te straffen of te belonen, maar door de gewenste keuze makkelijker te maken. Het concept werd geïntroduceerd door gedragseconoom Richard Thaler en jurist Cass Sunstein in hun boek Nudge uit 2008. Thaler ontving in 2017 de Nobelprijs voor de Economie voor zijn werk op dit gebied.
In de praktijk is nudging overal. De standaardinstelling die bepaalt of je orgaandonor bent. De kleinere borden in de kantine die zorgen dat mensen minder opscheppen. De trap die aantrekkelijker is gemaakt dan de lift. Kleine aanpassingen, grote effecten.
Chantal vertaalt deze principes naar de werkvloer, de klantrelatie en de organisatie. Van keuzearchitectuur bij pensioenbeslissingen tot nudging voor gezonder gedrag bij gemeenten. Van upsell-technieken in de horeca tot fraudepreventie bij verzekeraars.
Wat je leert in deze keynote
De wetenschap achter nudging
Je begrijpt hoe keuzearchitectuur werkt, waarom standaardinstellingen zo krachtig zijn, en welke cognitieve biases je kunt benutten om gedrag te sturen. Van de wetenschap van Thaler tot het Stanford-gedragsmodel van BJ Fogg.
Nudging in jouw praktijk
Je leert hoe je nudges ontwerpt voor jouw specifieke situatie. Of dat nu gaat om meer bewegen op de werkvloer, hogere conversie in klantcontact, betere naleving van procedures, of het activeren van medewerkers voor een e-learning of pensioengesprek.
De 7 woorden die gedrag veranderen
Je krijgt concrete technieken die je de volgende dag al inzet. De 7-woordentechniek die een nieuwe gewoonte triggert. De techniek waarmee je mensen automatisch vaker terug laat komen. En de subtiele triggers die een keuze makkelijker maken zonder iets te zeggen.
Ethisch nudgen
Je leert het verschil tussen nudging en manipulatie. Wanneer een nudge ethisch is en wanneer niet. En hoe je nudging inzet op een manier die transparant en respectvol is. Want een nudge die het vertrouwen schendt, werkt maar een keer.
Nudging werkt. De cijfers.
Praktijkcases waarin nudging-principes meetbaar resultaat opleverden.
50%
meer pensioensparen
Slim toegepaste nudges bij een pensioenverzekeraar leidden tot 50% meer pensioensparen onder werknemers.
36-70%
minder fraude
Een verzekeringscase waarin slim toegepaste onzekerheid fraude bij claims met 36% tot 70% verminderde.
95%
klantbehoud
Een klantbrief bij 9,9% prijsverhoging, geschreven op nudging-principes, behield 95% van de klanten.
69→85%
e-learning deelname
Door de communicatie te nudgen steeg deelname aan een essentiële e-learning van 69% naar 85%.
Waar wordt nudging toegepast?
Chantal past nudging toe op uiteenlopende vraagstukken. De principes zijn universeel, de toepassing altijd sectorspecifiek.
Gezondheid
Meer bewegen, gezonder eten, minder roken. Nudging voor gemeenten en preventieakkoorden.
Pensioen
Werknemers activeren om na te denken over pensioen. Cases met 50% meer pensioensparen.
Klantgedrag
Upsell, conversie en klantbehoud via subtiele aanpassingen in communicatie.
Naleving
E-learning, procedures en compliance. Deelname verhogen zonder dwang.
Werving
Vacatureteksten en employer branding die het brein van de kandidaat activeren.
Onderwijs
Studiekeuze en studietwijfel voorkomen via keuzearchitectuur.
Hoe de lezing werkt
Je ervaart nudging aan den lijve
De lezing begint met experimenten waarin je zelf ervaart hoe makkelijk je gedrag gestuurd wordt. Je voelt het verschil tussen een keuze die je bewust maakt en een keuze die het brein al voor je heeft gemaakt.
Je leert de principes
Keuzearchitectuur, standaardinstellingen, sociaal bewijs, framing, de because-techniek. Chantal legt uit welke principes wanneer werken en waarom. Altijd met voorbeelden uit jouw sector.
Je ontwerpt je eigen nudges
In groepsopdrachten vertaal je de principes naar je eigen situatie. Je gaat naar huis met minimaal vijf concrete nudges die je de volgende werkdag kunt inzetten.
Wat opdrachtgevers zeggen
“De lezingen van Chantal zijn ontzettend waardevol voor ons team: interactief, afgestemd op onze praktijk en met ruimte voor eigen input. Dat maakt het relevant, levendig en direct toepasbaar. Geen algemene voorbeelden, maar echt op maat.”
“Chantal heeft op de Oribi relatiedag een inspirerende lezing gegeven over neuromarketing en gedragspsychologie. Het gedragsexperiment dat ze voorstelde hebben wij uitgevoerd en de resultaten besprak Chantal in haar lezing. Inhoudelijk sterk, goed onderbouwd en prikkelde tot nadenken.”
“Chantal brengt wetenschappelijke inzichten op een manier die helder, mensgericht en direct bruikbaar is. Ze verdiept zich in de organisatie en stemt haar voorbeelden af op de deelnemers, waardoor iedereen zich echt aangesproken voelt.”
Veelgestelde vragen
Wat is nudging precies?
+
Nudging is het subtiel sturen van gedrag door de keuzeomgeving aan te passen, zonder opties weg te nemen of te dwingen. Het concept komt van Nobelprijswinnaar Richard Thaler en Cass Sunstein. In de praktijk betekent het: kleine aanpassingen in hoe je iets presenteert, formuleert of aanbiedt, die grote effecten hebben op wat mensen kiezen.
Is nudging niet gewoon manipulatie?
+
Nee. Bij nudging blijven alle opties beschikbaar. Je neemt niemand iets af. Je maakt de gewenste keuze makkelijker, niet de enige. Chantal behandelt in haar lezing het verschil tussen ethisch nudgen en manipuleren, en geeft richtlijnen voor verantwoord gebruik.
In welke sectoren werkt nudging?
+
In elke sector waar mensen keuzes maken. Chantal gaf nudging-lezingen voor gemeenten (gezondheidsbevordering), verzekeraars (fraudepreventie en pensioenbeslissingen), hotelketens (upsell), onderwijs (studiekeuze), en ondernemers (klantactivatie). De principes zijn universeel, de toepassing is altijd sectorspecifiek.
Hoe interactief is de lezing?
+
Zeer. Je ervaart zelf hoe nudges werken via live experimenten. Je ontdekt hoe makkelijk je eigen gedrag gestuurd wordt zonder dat je het doorhebt. En je werkt in groepjes aan het toepassen van nudging op je eigen situatie.
Krijgen we concrete nudges die we direct kunnen toepassen?
+
Ja. Elke lezing bevat minimaal vijf concrete nudges die je de volgende werkdag kunt inzetten. Van de 7 woorden die een nieuwe gewoonte triggeren tot de techniek waarmee je mensen automatisch vaker terug laat komen.
Hoe lang duurt de lezing?
+
60 tot 90 minuten voor een keynote. Een workshop met verdieping en groepsopdrachten is een halve of hele dag. Chantal gaf ook programma's van meerdere sessies waarin teams nudging structureel leren toepassen.
Kan de lezing ook online gegeven worden?
+
Ja. De interactie en experimenten werken ook digitaal. Chantal verzorgt online lezingen vanuit haar eigen studio.
Wil je ontdekken hoe nudging werkt voor jouw organisatie?
Elke lezing is maatwerk. Chantal past de nudges aan op jouw sector, jouw doelgroep en jouw uitdaging.
Een korte kennismaking plannen
Vertel over jouw event, datum en wensen. Samen vinden we de perfecte invalshoek voor jouw publiek. Vul je gegevens in, dan neemt Chantal binnen 8 uur contact met je op.